Każdy z nas w szczególności będąc na etapie nauki, zastanawia się nad tym, od czego zależy to, ile informacji jesteśmy w stanie zapamiętać w danym czasie. Raczej nikogo nie zdziwi, że odpowiedź na to pytanie została znaleziona już dawno temu w postaci krzywej zapamiętywania.
Krzywa zapamiętywania, czy też krzywa zapomnienia
Krzywa zapamiętywania lub też inaczej mówiąc krzywa zapomnienia to zależność przeanalizowana na podstawie wieloletnich badań przez niemieckiego psychologa Hermanna Ebbinghausa, według której po zakończeniu nauki następuje szybki spadek ilości zapamiętanych informacji, a następnie nadal spada, lecz już nie tak drastycznie.
Nie brzmi to zbyt optymistycznie, więc co zrobić, aby jednak nasz mózg przyswajał więcej? Sekret tkwi w systematycznym powtarzaniu. Przy kolejnych powtórzeniach proces spadku zapamiętanych informacji jest coraz mniejszy.
Trochę historii, czyli jak właściwie zaczęły się prace nad krzywą?
Hermann von Ebbinghaus to urodzony w 1850 roku niemiecki profesor psychologii, który przeprowadzał badania na własnej osobie. Dotyczyły one testowania pamięci w różnym czasie. Kiedy zebrał wszystkie swoje zapiski i przeanalizowane dane przedstawił je na krzywej, którą nazwał krzywą zapomnienia. Można więc powiedzieć, że Ebbinghaus odkrył naturę utraty pamięci w czasie. Swoje badania opierał na nauce materiału bezsensownego, gdyż twierdził, że w ten sposób zbadać może „czystą pamięć”.
Materiał posiadający sens jego zdaniem dawałby fałszywy wynik badań, ponieważ ze względu na skojarzenia, emocje i sens informacji dla osoby zapamiętującej mógłby być zapamiętany lepiej lub gorzej. W związku z tym pamięć przyćmiłyby jego zdaniem przemyślenia, kojarzenia, jak i emocjonalne znaczenie.
W rezultacie otrzymał wyniki, które głoszą, że mózg zapomina nawet 90% informacji, których próbowaliśmy się nauczyć w bardzo krótkim czasie, a dokładnie w ciągu pierwszych dni.
Po około 5 dniach z przyswajanych informacji pamiętamy już tylko 25%, a w kolejnych dniach dalej zapominamy, lecz w znacznie wolniejszym tempie. Wygląd krzywej zmienia się, po kolejnych powtórzeniach materiału. Jego teoria mówi, że utrwalanie wiedzy jest niezbędne, a robienie zbyt długich przerw powoduje gorsze zapamiętywanie.
Skoro powtórki są niezbędne, to co jaki czas powinniśmy je robić?
Niestety na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, każdy z nas jest trochę inny, a więc jego mózg będzie przyswajał informacje w trochę innym czasie, lecz jedno jest pewne, między każdą kolejną powtórką, należy robić większe odstępy.
Nasz mózg musi być stale przygotowany na zdobywanie nowej wiedzy, więc aby być w stanie ją pomieścić, musi usunąć z pamięci wcześniej zdobyte informacje, jednak dzięki systematycznemu przypominaniu, pokazujemy mu nadrzędność pewnej wiedzy nad inną.
Powinno się więc powtórzyć materiał po raz pierwszy świeżo po zakończeniu nauki, następnie kilka godziny później, kolejną powtórkę wykonać następnego dnia, następną po tygodniu, miesiącu, a ta wykonana po pół roku powinna zostać z nami już na bardzo długo.
Co zrobić jeżeli samo powtarzanie nie daje zbyt dużo?
Jak już wcześniej zostało wspomniane, każdy człowiek jest inny i inaczej przyswaja informacje. Wiele osób nie potrafi skupić się na samym powtarzaniu, więc bezczynne siedzenie i mówienie do siebie może nie przynosić pożądanego efektu. Co więc zrobić, aby pokonać krzywą zapomnienia?
Aby mieć większą szansę na trwałe zapamiętywanie warto prócz utrwalania informacji tworzyć sobie skojarzenia z danymi informacjami oraz zadawać pytania, nawet do samego siebie. Nie od dziś wiadomo, że ciekawość powoduje zagłębienie w danym temacie, za czym idzie zwiększenie zaangażowania, które skutkować będzie większą szansą na dłuższe zapamiętanie.
Jakie techniki skutecznej nauki stosować?
W obecnej fazie rozwoju cywilizacyjnego możemy pozwolić sobie na skorzystanie z wielu technik, jak również z urządzeń technologicznych, które pozwolą nam w ciekawszy sposób utrwalać zdobytą wiedzę. W internecie znaleźć można wiele stron bądź programów do tworzenia quizów, dzięki którym możesz powtarzać swoją wiedzę. Dla wielu osób samo tworzenie takiego quizu, czy nawet zwykłych notatek będzie świetnym sposobem na zapamiętywanie. Powtarzaj na głos, twórz rymowanki, spaceruj podczas powtarzania lub też nagraj to i odsłuchuj.
Technik powtarzania jest tak wiele jak ludzi, nie ma opcji, że nie znajdziesz nic dla siebie. Klucz tkwi w tym, aby powtarzać i być systematycznym!